Consulaire bijstand

In het buitenland zoals in België kunnen heel wat problemen worden vermeden door vooruitziend en voorzichtig te zijn. In geval van onvoorziene omstandigheden stellen de Ambassade en consulaten van België alles in het werk om u te helpen. 

Helaas kunnen zij niet alles oplossen. Zij dienen zich te houden aan de Belgische wetgeving en te handelen volgens het recht en de procedures die gelden in hun ambtsgebied en volgens het internationaal recht.

De diensten die normaal verricht worden door banken, de post, reisagentschappen, hotels, de lokale politie enzovoort, vallen natuurlijk niet onder de bevoegdheden van een diplomatieke of consulaire vertegenwoordiging.

Consulaire bijstand wordt dus alleen gegeven aan wie zich in ernstige moeilijkheden bevindt en zich alleen nog tot de diplomatieke vertegenwoordiging kan wenden. Er komt een einde aan de bijstandsplicht zodra u op eigen krachten verder kunt.

Kortom, het is pas wanneer alle andere mogelijkheden zijn uitgeput dat consulaire bijstand mag worden ingeroepen.

Waarmee kunnen ambassades en consulaten u helpen?

De onderstaande opsomming is niet volledig aangezien het altijd individuele gevallen betreft. Een ambassade of consulaat kan het volgende doen:

• Bij verlies of diefstal van de identiteitskaart of het paspoort, een vervangend reisdocument uitreiken.  Breng een kopie van het proces-verbaal van de aangifte bij de lokale politie en drie recente pasfoto’s mee. De procedure gaat sneller indien u in het bezit bent van een ander identiteitsbewijs (bv. rijbewijs), een fotokopie van het verloren of gestolen document (noteer de nummers ervan op een apart briefje) of wanneer u uw rijksregisternummer kent (op uw identiteitskaart of de SIS-kaart).

• U helpen om met iemand in België die u verder kan helpen, contact op te nemen.

• Hulp bieden bij het opsporen van vermiste personen. De eigenlijke opsporingsbevoegdheid ligt echter bij de lokale autoriteiten. Soms brengen deze de bij de opsporing gemaakte kosten, die hoog kunnen oplopen, in rekening.

• Een lijst verschaffen van lokale advocaten, geneesheren en tolken.

• U helpen wanneer u wordt aangehouden. In geval van aanhouding of hechtenis, kunt u de ambassade of het consulaat van België hiervan in kennis brengen.  Deze bieden, in de mate van het mogelijke, bijstand, voornamelijk op humanitair vlak, aan Belgen in gevangenschap. Meer informatie daarover vindt u in de brochure ‘Bijstand aan Belgen in Buitenlandse Gevangenissen’, verkrijgbaar bij de ambassades of consulaten in het buitenland of bij de directie Pers en Communicatie van de Federale Overheidsdienst Buitenlandse Zaken, Karmelietenstraat 15, 1000 Brussel, tel. +32 02 501 81 11. Deze brochure kunt u ook raadplegen op www.diplomatie.be.  

Wat doen ambassades of consulaten niet?

• Optreden in privé-aangelegenheden zoals de betaling van hotelrekeningen, medische en telefonische kosten, douanekosten, boetes, gerechtskosten, enz.

• Een hotel reserveren, een woning zoeken, bagage bewaren, zorgen voor een werkvergunning of een baan.

• Zorgen voor een voorkeursbehandeling in een ziekenhuis, bij een dokter, in de gevangenis, voor excursies of bezoeken, bemiddelen om iemand uit de gevangenis te halen of in gerechtelijke procedures.

• Zorgen voor de verlenging van uw visum, een werk- of verblijfsvergunning.

• Bemiddelen voor personen met een dubbele nationaliteit wanneer zij zich in het land van hun andere nationaliteit bevinden.

Bijstand in een crisis

Doet er zich een natuurramp of een ongeval voor waarbij veel Belgen zijn betrokken, dan opent Buitenlandse Zaken het crisiscentrum.

Welke bijstand verleent het crisiscentrum?

Zodra het crisiscentrum open is, werkt het samen met de Belgische posten in het buitenland, de betrokken touroperators en reisbureaus, verzekeraars en de andere departementen van Buitenlandse Zaken in Europa. Zijn hoofdtaak bestaat erin informatie en crisisplannen uit te wisselen, met al deze instanties en met de familie en kennissen in België. Een ploeg coördinatoren en telefonisten stellen alles in het werk om de Belgen te identificeren, op te sporen en, zo nodig, op een veilige plaats samen te brengen. Kortom, het crisiscentrum is hét communicatie- en coördinatiepunt bij een crisis.

In het ergste geval wordt er soms een repatriëring georganiseerd. Dat is evenwel geen standaardprocedure, het is geen ‘recht van de burger’. Meestal wordt de reiziger in het ‘Reisadvies per land’ gewaarschuwd voor het bestaan van grote risico’s in bepaalde landen.

Wat het crisiscentrum niet voor u kan doen:

• Medisch advies geven. Dat is uitsluitend de taak van medisch personeel of van de lokale politie.

• Een overlijden melden. Alleen de lokale politie in België is daartoe bevoegd.

• Contact opnemen met uw familie in het buitenland. Het crisiscentrum verzamelt alle nodige inlichtingen en stuurt die door naar de ambassade of het consulaat, die verder instaan voor de communicatie in het buitenland, volgens de bepalingen van hun crisisplan.

Europese consulaire bijstand

Wanneer u in een land bent waar België geen vertegenwoordiging heeft, kunt u zich wenden tot de vertegenwoordiging van een andere lidstaat van de Europese Unie, namelijk Bulgarije, Cyprus, Denemarken, Duitsland, Estland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Ierland, Italië, Letland, Litouwen, Malta, Luxemburg, Nederland, Oostenrijk, Polen, Portugal, Roemenië, Slovakije, Slovenië, Spanje, Tsjechië, het Verenigd Koninkrijk en Zweden. De posten van deze landen zeggen u of ze meteen kunnen helpen dan wel wat u moet doen.

Zij verlenen alleen bijstand in noodgevallen: overlijden, zware verwondingen of ernstige ziekte, repatriëring om medische redenen, aanhouding of hechtenis. In geval van verlies of diefstal van uw paspoort kunnen zij een vervangend reisdocument uitreiken.

et is niet zeker of u bij de vertegenwoordiging van een andere EU-lidstaat in uw taal kan worden geholpen. Er wordt dan gebruik gemaakt van een gangbare Europese taal.

U zoekt naar algemene en nuttige info over het voorbereiden van uw reis ?  Click hier om de brochure “Reis wijs !” van de FOD Buitenlandse Zaken te downloaden.

U wilt meer specifieke info over Rusland ?  Click hier.