Een lange en vermoeiende reis, een ander klimaat, andere hygiënische omstandigheden: dit zijn maar enkele van de mogelijke oorzaken van gezondheidsproblemen op reis.
Met goede voorzorgsmaatregelen komt u al een heel eind.
Vóór het vertrek
De voorbereiding begint lang vóór het vertrek, zeker wanneer er inentingen moeten gebeuren.
- Koffers pakken
Zelfs in tropische landen kan het kil zijn als airconditioning aan staat.
Neem geschikte kledij mee die beschermt tegen zon (ook in de bergen), wind, koude, vochtigheid.
In warme en vochtige of bosrijke streken is het aan te raden zich van kop tot teen te beschermen tegen insectenbeten.
Denk eraan dat het zo mogelijk nog belangrijker is geschikte kledij mee te nemen voor de kinderen.
- Reisapotheek
In België veelgebruikte medicijnen zijn in andere landen misschien minder vlot verkrijgbaar of worden er onder een andere merknaam verkocht. Het gaat dan om pijnstillers, middelen tegen diarree of koorts, anticonceptiva, zalf tegen insectenbeten. Neem ook steriel verband, een schaar en een koortsthermometer mee.
Denk ook aan de eigen medicatie en noteer gegevens over de samenstelling. Deze informatie kan van nut zijn voor een dokter ter plaatse. Indien u veel medicijnen of wegwerpnaalden moet meenemen, vraag dan dat uw arts een lijstje maakt, liefst in een internationale voertaal. Zo vermijdt u problemen bij de douane. Vraag de dokter op dit lijstje ook de samenstelling en de dosering te vermelden opdat eventueel een nieuwe bereiding kan worden gemaakt.
Wie een bril draagt neemt best een reservebril mee, evenals een voorschrift van de oogarts.
Bewaar bij uw identiteitskaart of paspoort ook gegevens zoals uw bloedgroep en eventueel een attest waarop (in een wereldtaal) vermeld staat voor welke stoffen of medicijnen u eventueel allergisch bent.
Condooms zijn lang niet overal zo gemakkelijk verkrijgbaar of van even goede kwaliteit als in België.
- Een bezoek aan de dokter en de tandarts?
Een reis mag niet te belastend zijn voor de gezondheid. Ga in geval van twijfel naar uw huisarts om zeker te zijn of u de reis wel aankunt (klimaat, hoogte, algemene gezondheidstoestand). Ga ook op controle bij de tandarts: de geringste tandpijn kan een reis grondig verknoeien.
- Vaccins en medicijnen
Voor bepaalde landen is een internationaal erkend bewijs van inenting tegen bepaalde ziekten, meer bepaald gele koorts, verplicht.
Naast de vereiste inentingen kunnen nog vele andere voorzorgsmaatregelen worden genomen die ook in België hun nut kunnen bewijzen. Bepaalde inentingen zijn alleen vereist voor een bepaald land of voor een bepaalde streek binnen dat land (malaria, typhus, hepatitis A of B, ....). Verder zijn er natuurrampen zoals overstromingen die epidemieën met zich kunnen brengen.
Vergeet niet dat u ook in geval van een 'last-minute'-reis in orde dient te zijn met de inentingsvoorschriften! Sommige middelen moeten dagen dan wel weken op voorhand worden genomen.
Het internationaal bewijs van inenting (geel boekje) wordt verstrekt door de arts die of het geneeskundig centrum (www.itg.be/itg/Uploads/MedServ/NADRVACC.htm) dat de inentingen geeft. Hier krijgt u ook raad over andere voorzorgsmaatregelen.
Algemene informatie over inentingen en andere voorzorgsmaatregelen vindt u op de website http://www.itg.be van het Instituut voor tropische Geneeskunde te Antwerpen.
Informatie is ook te vinden op de website van de vzw Omtrent Gezondheid, www.omtrent.gezondheid.org.
Hierna volgt een overzicht van de meest voorkomende ziektes en vaccins. Deze informatie vervangt geenszins de raad die alleen een dokter kan geven, afhankelijk van uw algemene gezondheidstoestand en het land van bestemming.
Gele koorts
Dit vaccin, soms verplicht maar vaak aangewezen, moet ten laatste 10 dagen vóór het vertrek worden toegediend en is 10 jaar geldig.
Er is geen gele koorts in Azië.
Cholera
Het vaccin is niet langer verkrijgbaar in België. Bepaalde Afrikaanse landen eisen echter nog een inentingsbewijs. Om alle problemen aan de grenzen en in de luchthavens te vermijden, kan het voor deze landen nuttig zijn een bewijs van tegenindicatie voor inenting bij zich te hebben.
Meningitis A + C + W135 + Y
Dit vaccin is aangewezen voor de `meningitisgordel', van december tot juni. Weet ook dat Saoedi-Arabië dit vaccin tegen meningitis vereist voor bedevaarders naar Mekka.
Het vaccin moet minstens 10 dagen vóór het vertrek worden toegediend en is 3 jaar geldig.
Difterie en tetanus
De immuniteit tegen deze ziektes wordt het best onderhouden door om de 10 jaar de inenting te hernieuwen.
Hepatitis A
De besmetting gebeurt vooral langs digestieve weg (drank, voedsel, bepaalde schaaldieren). Deze ziekte komt meestal voor in landen met lage hygiënische normen. De eerste inenting, ten laatste de dag van vertrek, biedt bescherming. Een hernieuwde inenting na 1 jaar biedt bescherming voor minstens 20 jaar en waarschijnlijk levenslang.
Hepatitis B
Wordt overgedragen via speeksel, bloed en seksueel contact. Deze ziekte is veel ernstiger dan hepatitis A. De vaccinatie gebeurt middels twee inentingen met één maand tussentijd, te herhalen na zes maanden. De bescherming is over het algemeen levenslang.
Poliomyelitis
Dit is de enige ziekte waartegen men in België als kind verplicht wordt gevaccineerd. Een herhalingsvaccin, als volwassene, is zeker aangeraden voor een reis naar Afrika of Azië.
Buiktyfus
Buiktyfusbesmetting gebeurt bij het eten van besmet voedsel of het drinken van besmet water.
Wie in slechte hygiënische omstandigheden reist, zou zich tegen tyfus moeten laten inenten. De inenting moet ten laatste 15 dagen vóór het vertrek gebeuren en is 3 jaar geldig.
Malaria
Er bestaat geen vaccin tegen malaria.
Wordt overgebracht door besmette muggen (één steek volstaat!). De ziekte komt voor in een honderdtal landen. Een antimalariamiddel moet reeds vóór het vertrek en nog een tijdje na terugkeer in België worden genomen.
Het type behandeling dat de arts voorschrijft, is afhankelijk van uw bestemming en van uw algemene gezondheidstoestand.
Dengue
Deze ziekte breidt zich snel uit in Azië en Latijns-Amerika; ze komt ook voor in sommige Afrikaanse landen. Ze wordt overgebracht door een mug die overdag steekt.
Er is geen vaccin noch specifieke behandeling.
Een antimugmiddel, aangepast aan tropische gebieden, is de enige manier om zich te beschermen.
Chikunguny
Deze virale ziekte komt steeds meer voor in de regio van de Indische Oceaan. Ze veroorzaakt hevige gewrichtspijnen en wordt overgebracht door een mug die overdag steekt. Er bestaat geen vaccin noch specifieke behandeling. Zoals tegen dengue, zijn maatregelen tegen muggen overdag de basis van de preventie.
Centra voor medisch reisadvies en inentingen
Tot deze erkende centra (www.itg.be/itg/Uploads/MedServ/NADRVACC.htm) kunt u zich wenden voor medisch reisadvies, inentingen en inentingsbewijzen.
Tijdens de reis
- Niet te overhaast
Door ontspannen en zonder stress op reis te vertrekken, beperkt u de kans op ongelukken. Dat geldt niet alleen voor uzelf maar ook voor kinderen die meegaan op reis.
Stort u niet overhaast in een druk programma. Houd rekening met het effect van een eventuele `jetlag' na een lange vliegtuigreis.
Wie de bergen in trekt moet zichzelf de nodige tijd gunnen om aan de ijlere lucht te wennen. Begin dus na de aankomst niet meteen aan een beklimming.
- Hygiëne
De hygiënische omstandigheden, de exotische keuken en het warme weer, kunnen aanleiding geven tot de welbekende "tourista", zelfs in de buurlanden.
Let op de kwaliteit van het drinkwater; vermijd ijsblokjes. Neem bij de minste twijfel een fles mineraalwater die in uw bijzijn wordt geopend of drink gekookt en gefilterd water waaraan eventueel een desinfecterend middel is toegevoegd.
Eet geen rauwe groenten of fruit dat u niet zelf geschild of gewassen hebt.
Wees uiterst voorzichtig met het eten van voorgerechten met rauwkost, schaaldieren, gerechten waarin rauwe of niet goed gekookte eieren verwerkt zijn, gerechten met verse kaas, crèmes en ijsdesserten, of controleer in elk geval hoe het eten wordt bewaard.
Neem goed gekookte vlees- of visgerechten en vermijd gehakt.
Was in risicogebieden vóór het eten steeds uw handen met een echt desinfecterende zeep.
- Kleine kinderen
Wees in een warm klimaat voorzichtig met kleine kinderen. Laat kinderen met diarree veel drinken, om uitdroging te voorkomen. Aarzel nooit een dokter te raadplegen als de middelen van de reisapotheek niet helpen.
- De zon
Een te snelle en te langdurige blootstelling aan de zon heeft al heel wat vakanties bedorven. Draag in zonnige streken op zijn minst een licht hoofddeksel en gebruik een zonnecrème met een hoge beschermingsfactor. Kinderen hebben een zeer gevoelige huid: bescherm ze extra, zelfs wanneer het bewolkt is.
Let op: sommige producten tegen muggen kunnen de bescherming van de zonnecrème verminderen.
- Geslachtsziekten
Seksueel overdraagbare ziekten komen overal voor, maar in bepaalde landen meer dan in België. Geslachtsziekten die te genezen zijn moeten tijdig worden behandeld. Andere zijn dodelijk en alleen het gebruik van een goed condoom biedt voldoende bescherming. In deze tijden van aids is het onverantwoordelijk zonder condoom te vrijen. Neem van hier condooms van goede kwaliteit mee op reis.
Ziekten als aids en hepatitis B worden niet alleen door seksueel contact (hetero of homo) overgedragen, maar ook door besmet bloed. Let er dus op dat bij een medische ingreep steeds steriel materiaal (vooral naalden) wordt gebruikt. Dit geldt ook voor het geval u zich wil laten tatoeëren.
Neem zelf injectienaalden mee wanneer u naar een risicoland gaat. Vraag raad aan uw arts. Hij kan een brief meegeven waarin hij bevestigt dat de naalden voor persoonlijk gebruik bestemd zijn.
- Allemaal beestjes
Dieren kunnen gevaarlijk zijn en hierbij moet niet alleen aan roofdieren worden gedacht. Vooral kleine dieren kunnen ziekten overbrengen of dodelijke steken of beten toebrengen. Win informatie in vóór het vertrek.
Kijk uit voor slangen, spinnen, schorpioenen, schaaldieren, vissen (zeker in ondiepe koraalriffen), kwallen.
In risicogebieden kan de tseetseevlieg de slaapziekte overbrengen. Vermijd ook besmetting met parasieten. In dichtbeboste gebieden, ook in Europa, komen teken voor.
In bepaalde tropische gebieden is het beter niet in zoet stilstaand water te baden of op blote voeten op een vochtige grond te lopen, vanwege het risico op bilharziose.
Blijf in risicogebieden een antimalariamiddel nemen. Een dergelijk middel geeft niet altijd een garantie tegen de ziekte. Ook dengue (knokkelkoorts) wordt door muggen overgebracht. De ziekte kan dodelijk zijn en is in verschillende tropische gebieden in opmars. Beperk in elk geval het risico door beschermende kledij te dragen en door het gebruik van een muskietennet en een doeltreffend insecticide. Denk eraan dat airconditioning de muggen niet weghoudt.
Tot slot...
Zorg in warme landen, of daar waar de hygiënische omstandigheden te wensen overlaten, voor een goede ontsmetting van zelfs kleine wondjes.
|
Top pagina 
